Tegelkachels zijn een type warmteaccumulerende kachel met een keramische buitenbekleding. Warmteaccumulerende kachels hebben veel namen, zoals Russische kachels, Finse haarden of, in het Duits, kachelofen (letterlijk tegeloven of tegelkachel), maar ze werken allemaal volgens hetzelfde principe: de warmte-energie die vrijkomt bij een kort, heet vuur wordt opgeslagen in een grote gemetselde massa met warmteopslag, die vervolgens gedurende vele uren bij lagere temperaturen stralingswarmte afgeeft. Het is een bijzonder efficiënte manier van verwarmen in gebieden met lange koude periodes, waar het voldoende is om het vuur slechts één of twee keer per dag aan te steken.
De oorsprong van warmteaccumulerende kachels
Warmteaccumulerende kachels zijn zeker geen recente uitvinding. Het is in feite een oude techniek met een lange gebruiksgeschiedenis, waarschijnlijk ontwikkeld om zoveel mogelijk warmte te halen uit zo weinig mogelijk brandstof, in een tijd waarin direct beschikbare brandhoutvoorraden beperkt waren. Het is het vermelden waard dat warmteaccumulerende kachels in de 19e eeuw in Europa zeer populair werden.
Nu de kosten en beschikbaarheid van brandstoffen steeds belangrijkere aandachtspunten worden en mensen de voordelen van tegelkachels herontdekken, wordt hun waarde als efficiënte verwarmingsoplossing op basis van een hernieuwbare bron opnieuw erkend. Dit alternatief voor centrale verwarming houdt de ruimte warm met aangename stralingswarmte, dus er is geen reden om terughoudend te zijn bij het gebruik van dit type warmteaccumulerend toestel. Warmteaccumulerende kachels kunnen namelijk ook voldoende warmte leveren om aangrenzende ruimtes te verwarmen.
Warmteaccumulerende kachels zijn zeer populair in Scandinavië, Duitsland, Midden- en Oost-Europa; de laatste tijd zijn Finse accumulatiekachels zelfs in Noord-Amerika populairder geworden. De belangrijkste onderscheidende kenmerken van tegelkachels zijn de temperaturen die in de verbrandingskamer worden bereikt en het gebruik van interne rookgasgeleidingen die de warmte langer vasthouden, vaak aangeduid als de warmteopslagmassa van de kachel.
Warmteaccumulerende kachels zijn verkrijgbaar in verschillende vormen en stijlen, zodat je een model kunt kiezen dat past bij het interieur van je huis. Enkele typen warmteaccumulerende kachels zijn Scandinavische speksteenkachels, gewone metalen kachels, tegelkachels, gemetselde kachels en natuurlijk traditionele houtkachels. Er bestaat ook nog een andere categorie warmteaccumulerende kachels: rocket mass heaters. Deze leveren dezelfde hoeveelheid warmte als andere kachels met minder brandstof, zonder vervuilende verbrandingsgassen via het rookkanaal af te voeren.
Opbouw van warmteaccumulerende kachels
In de verbrandingskamer, opgebouwd uit vuurvaste stenen en vuurvaste mortel, kan hout in welke vorm dan ook temperaturen bereiken tot 2000 °C, veel hoger dan in een metalen houtkachel mogelijk is. Bij deze temperaturen verbranden alle brandbare gassen in het hout en komen er geen koolwaterstofverontreinigingen vrij, waardoor dit verwarmingssysteem een milieuvriendelijke methode is. In plaats van vrijwel direct via een verticaal rookkanaal omhoog te stijgen, stromen de hete verbrandingsgassen door met vuurvaste stenen beklede rookkanalen, die de gassen zijwaarts of van boven naar beneden leiden totdat ze uiteindelijk de bovenzijde van het rookkanaal bereiken. Zo kan de warmte door de massa van de kachel worden opgenomen. Zodra het vuur is uitgebrand, kan de klep bijna worden gesloten om te voorkomen dat koelere lucht de verbrandingskamer binnenkomt. De in het metselwerk opgeslagen warmte wordt vervolgens geleidelijk aan het gebouw afgegeven en kan vele uren aanhouden. De buitenbekleding van tegels, speksteen, baksteen of ander metselmateriaal werkt als extra isolerende laag, waardoor het oppervlak nooit te heet wordt om aan te raken. Tussen de twee lagen blijft een kleine luchtspouw vrij om uitzetting mogelijk te maken.
In onze winkel vind je producten voor haarden en kachels en artikelen voor het onderhoud van rookkanalen, zoals onze CFC-reiniger voor haarden en schoorsteenkanalen.
Door het hoge gewicht van tegelkachels, die meestal tussen 700 kg en 1500 kg wegen, zijn ze niet altijd geschikt voor gebouwen met een kelder en hebben ze een stevige fundering nodig. Omdat tegelkachels warmte in alle richtingen uitstralen, moeten ze niet tegen buitenmuren worden gebouwd. Ze werken juist heel goed als onderdeel van een scheidingswand tussen twee kamers, omdat ze beide ruimtes kunnen verwarmen. De kachel heeft meerdere uren nodig om op temperatuur te komen; daarom zijn sommige moderne warmteaccumulerende kachels uitgerust met een ventilator die tijdens de verbranding warme lucht de woonruimtes in blaast.
De uitstraling van tegelkachels
Dankzij de ruime keuze aan bekledingen kunnen tegelkachels een rustieke, traditionele uitstraling hebben of juist passen bij een strak en eigentijds interieur, met heldere lijnen en hoogglanzende oppervlakken. Vroeger waren de keramische elementen vaak rijk gedecoreerd met uitgewerkte motieven en felle kleuren. Aan het begin van de 16e eeuw beheersten Europese keramisten de productie van blauw, groen, bruin en geel keramiek met loodglazuur. Moderne tegelkachels hebben meestal een eenvoudiger uitstraling, zodat andere elementen in de ruimte beter tot hun recht komen en dit oude verwarmingssysteem een nieuw leven krijgt.
Andere functies van tegelkachels
Een minder bekende functie van warmteaccumulerende kachels is dat ze ook kunnen worden gebruikt om te koken. Installeer simpelweg een oven in de tegel- of accumulatiekachel... en klaar! Je kunt beginnen met koken en bakken en allerlei heerlijke gerechten bereiden, waaronder pizza en nog veel meer!
Lees voor meer informatie over het bouwen van je eigen kachel of haard ons blogartikel Een haard bouwen: warmteopslag en isolatie.
In onze winkel vind je meer producten voor tegelkachels , zoals de lijmen HB10 en HB60, hittebestendige lijm voor tegels, vuurvaste stenen en warmteaccumulerende platen.
